انفجار عظیم بندر رجایی بندرعباس یکی از مهمترین حوادث صنعتی ایران در سالهای اخیر بود که توجه زیادی را در سطح ملی و بینالمللی به خود جلب کرد. این حادثه نه تنها به خاطر خسارتهای مالی زیاد بلکه به دلیل قدرت بالای انفجار و شدت تخریب آن مورد بحث قرار گرفت. در این مقاله قصد داریم به صورت تخصصی بررسی کنیم قدرت انفجار بندر رجایی بندرعباس چقدر بود و این انفجار را با سایر رویدادهای مشابه مانند انفجار بیروت، هیروشیما و حوادث صنعتی بزرگ دنیا مقایسه کنیم.
خلاصه حادثه انفجار در بندر رجایی بندرعباس
در سال ۱۴۰۳ شمسی (۲۰۲۴ میلادی)، انفجاری در یکی از محوطههای بارگیری و دپوی مواد شیمیایی بندر شهید رجایی رخ داد. شدت این حادثه به حدی بود که صدای آن در کیلومترها دورتر شنیده شد و آسمان بندرعباس به شدت تحت تأثیر امواج انفجار قرار گرفت.
قدرت تخمینی انفجار بندر رجایی بندرعباس
بر اساس گزارشهای اولیه، قدرت این انفجار معادل ۱۰ تا ۱۵ تن تیانتی (TNT) برآورد شده است. این عدد در مقایسه با حوادث مشابه بینالمللی بسیار قابل توجه است و نشان میدهد با یک انفجار متوسط روبرو بودهایم که قادر به ایجاد خسارتهای وسیع در محدوده بندر بوده است.
✅ به زبان سادهتر:
- انفجار بندر رجایی ≈ ۱۰ تا ۱۵ تن تیانتی
مقایسه قدرت انفجار بندر رجایی با انفجارهای مشهور دنیا
1. مقایسه با انفجار بندر بیروت (لبنان، ۲۰۲۰)
- قدرت انفجار بیروت حدود ۱,۱۰۰ تا ۱,۵۰۰ تن تیانتی تخمین زده شده است.
- یعنی انفجار بیروت حدود ۱۰۰ برابر قویتر از انفجار بندر رجایی بوده است.
2. مقایسه با بمب هیروشیما (ژاپن، ۱۹۴۵)
- بمب اتمی هیروشیما (“Little Boy”) قدرتی معادل ۱۵,۰۰۰ تن تیانتی داشت.
- در این مقایسه، انفجار بندر رجایی تنها ۰.۱ درصد قدرت بمب هیروشیما را داشته است.
3. مقایسه با انفجار صنعتی تگزاس (آمریکا، ۱۹۴۷)
- انفجار کشتی حامل نیترات آمونیوم در بندر تگزاس قدرتی برابر با ۲,۳۰۰ تن تیانتی داشت.
- در نتیجه، انفجار بندر رجایی حدود ۱/۱۵۰ قدرت این فاجعه تاریخی را داشته است.
4. مقایسه با انفجار اوفا (روسیه، ۱۹۸۹)
- در انفجار خط لوله گاز اوفا قدرتی معادل ۳۰۰ تا ۴۰۰ تن تیانتی آزاد شد.
- انفجار بندر رجایی حدود ۱/۳۰ قدرت انفجار اوفا را داشته است.
دلایل قدرت نسبتا بالای انفجار بندر رجایی
- وجود حجم بالای مواد شیمیایی و اشتعالزا
- عدم رعایت ایمنی در دپوی مواد خطرناک
- احتمال واکنش زنجیرهای میان محمولههای مواد منفجره و شیمیایی
این دلایل دست به دست هم دادند تا انفجار شدیدی ایجاد شود که حتی در مقیاسهای بینالمللی هم قابل توجه باشد.
مقایسه تصویری قدرت انفجارها
| حادثه | قدرت انفجار (تن تیانتی) | نسبت به انفجار بندر رجایی |
|---|---|---|
| بندر رجایی | ۱۰–۱۵ تن | ۱ برابر |
| انفجار بیروت | ۱,۱۰۰–۱,۵۰۰ تن | حدود ۱۰۰ برابر قویتر |
| هیروشیما | ۱۵,۰۰۰ تن | ۱,۰۰۰ برابر قویتر |
| انفجار تگزاس | ۲,۳۰۰ تن | ۱۵۰ برابر قویتر |
| انفجار اوفا | ۳۰۰–۴۰۰ تن | ۳۰ برابر قویتر |
مقایسه قدرت انفجارها (تن TNT)
نتیجهگیری: قدرت انفجار بندر رجایی در چه سطحی بود؟
با توجه به برآوردها و مقایسهها، انفجار بندر رجایی بندرعباس جزو انفجارهای متوسط در سطح جهانی محسوب میشود. اگرچه به شدت انفجارهای بیروت یا هیروشیما نبوده، اما به اندازهای قوی بوده که خسارت جدی به زیرساختهای بندر وارد کند و هشدار بزرگی درباره اهمیت رعایت اصول ایمنی در حمل و نگهداری مواد خطرناک باشد.